Actief Leren

Actief leren is één van de pijlers waarop de visie van STAR Opleidings- en trainingsondersteuning is gebouwd. Door lerenden in situaties te brengen die hen uitdagen activiteiten uit te voeren die aanzetten tot nadenken, stellen we hen in staat actief te leren. Dat zélf nadenken levert ideeën op die zij in hun dagelijkse praktijk kunnen toepassen. De lerende creëert zo, het liefst in samenwerking met anderen, betekenis aan nieuw verworven kennis. Actief leren kan, wat STAR betreft, het beste door lerenden zoveel mogelijk direct en actief te betrekken bij het leerproces.

Actief leren betekent voor STAR Opleidings- en trainingsondersteuning dat steeds gezocht wordt naar didactiek die actief leren faciliteert. Dat kan in een traditionele leeromgeving waarbij lerenden klassikaal, op dezelfde tijd, op dezelfde plaats precies dezelfde leerstof krijgen aangereikt.
In de laatste jaren heeft de ICT zich zodanig verbeterd dat je actief leren ook in een digitale leeromgeving mogelijk kunt maken. Zonder het belang van de technologie hierbij te onderschatten wil STAR benadrukken dat het steeds de didactische methode is die actief leren ondersteunt, niet de ICT. Bovendien vindt actief leren zelden in één leersituatie of leeromgeving plaats. Het zal heel vaak een combinatie zijn. Dat wordt ook wel “blended learning”genoemd. Een mix van didactische methoden in zowel traditionele als digitale leeromgevingen. Afstandsonderwijs wordt gecombineerd met contactonderwijs.

Voor bedrijfsorganisaties kan dat vele voordelen bieden. ICT maakt het mogelijk om leeromgevingen aantrekkelijker en interactiever te maken. Daarnaast maakt het gebruik van ICT bij het leren een bijna onbeperkte beschikbaarheid van informatie en andere middelen mogelijk. Er zijn geen beperkingen meer voor wat betreft tijdstip en locatie. Just-in-time, just enough en (bijvoorbeeld) on the job.

Een andere nieuwe mogelijkheid die ICT biedt is het uitbreiden van onderlinge feedback. Lerenden kunnen ook veel van elkaar leren door elkaar onderling feedback te geven op leerproducten en elkaars discussiebijdragen. Maar ook kunnen experts binnen de bedrijfsorganisatie met behulp van ICT medewerkers ondersteunen in hun leerproces. Door informatie en feedback te geven en eventueel ook deel te nemen aan discussies met de lerenden. Anytime, anywhere…

Zoals gezegd: actief leren betekent kennis creëren, als het kan in samenwerking met anderen. Het gebruik van ICT vergemakkelijkt belangrijke aspecten van actief leren. Individueel of samen werken aan de oplossing van problemen, kun je bijvoorbeeld on-line organiseren in een computersimulatie van werkelijke (bedrijfs)problemen. Interactie tussen lerenden is tijd- en plaatsonafhankelijk te organiseren. Dat is bijvoorbeeld belangrijk als door middel van discussie moet worden gereflecteerd op producten, begrippen of principes. In een digitale leeromgeving kan zo’n discussie meer diepgaand worden gevoerd. Doordat lerenden hun bijdragen kunnen opschrijven, worden hun gedachten beter gestructureerd en gevormd.

Welke didactiek wordt gekozen om lerenden in staat te stellen actief te leren, en of die didactische methode moet worden ondersteund door ICT, is sterk afhankelijk van de situatie. Dat is een andere belangrijke pijler van de visie van STAR. Het ene bedrijf is het andere niet en er zijn altijd verschillen tussen de lerenden. Juist deze verschillen zijn voor STAR bepalend voor de keuze voor de didactische methode(n) en het ontwerp van de leeromgeving(en).