Ik denk dat het méér is dan een kip-en-het-ei verhaal. Want als de inzet van ICT en social media het leren beïnvloeden, dan moeten we de leerprocessen en –methoden aanpassen. En zo niet, dan moeten we vooral kijken hoe we  de nieuwe technologieën effectief kunnen inzetten om het leren te facliteren.

Vergelijk het met medicijnen

Je zou kunnen zeggen dat je elke leermethode of –omgeving  kunt ontwerpen en kunt  laten ondersteunen door een verscheidenheid aan mediapresentaties, zoals video, simulatie, maar ook door een goed verhaal van de docent met aansprekende voorbeelden. Er is, volgens sommige wetenschappers niet één specifiek medium aan te wijzen dat een uniek cognitief effect sorteert. Er zijn meerdere variabelen verantwoordelijk voor het leren. De methode activeert het leerproces en dat proces kun je laten ondersteunen door verschillende soorten media. Het ontwerpen van leeromgevingen is gebaseerd op (socio) psychologie en gericht op het verhogen van de effectiviteit van het leren. Media maken de methode, de instructie en de informatie toegankelijk. Vergelijk het met medicijnen: Sommige mensen slikken liever een pilletje, anderen kiezen voor de vloeibare vorm van het medicijn. Zolang beide verschijningsvormen dezelfde  actieve ingrediënten bevatten (methode) maakt de verschijningvorm (media) geen verschil. Zo redenerend zou je kunnen zeggen dat de methoden leidend moeten zijn in het ontwerpen van leerprocessen en dat zorgvuldig moet worden gekeken welke media geschikt zijn om de methode te ondersteunen.

Communicatie is het hart van educatie

Maar communicatie is het hart van alle vormen van educatie. Zonder communicatie en interactie is er eigenlijk geen sprake van leren. Dan is het ook niet gek dat communicatietechnologie zo’n grote impact heeft op het leren.

E-learning- breed gedefinieerd als on-line leren binnen een netwerk in een formele context, gebruikmakend van multimedia-technologieën- beïnvloedt het leren dus zeker wel.  Het is de nieuwe realiteit. Zeker als je net als ik, sterk het sociaal constructivisme aanhangt en altijd op zoek bent om rijkere leeromgevingen te creëren waar actief en samenwerkend leren wordt ondersteund en aangemoedigd. Dat betekent niet dat dat altijd moét door het inzetten van ICT. Zeker niet als het doel van die inzet om toegang tot nog meer informatie te bewerkstelligen.

Maar e-learning of on-line leren maakt wel een leeromgeving, een leergemeenschap mogelijk, onafhankelijk van plaats en tijd, waar mensen onafhankelijk en samenwerkend kunnen leren. Mogelijk moeten we de huidige leerbenaderingen heroverwegen en de nieuwe communcatiemogelijkheden waarderen. Het moet gaan om de kwaliteit van het leren. Ontwerpers van onderwijs en trainingen en ontwerpers van ICT toepassingen voor educatie moeten meer met elkaar communiceren om meer van elkaars standpunten te leren begrijpen. Het is de nieuwe realiteit, beide disciplines hebben elkaar nodig.