In mijn voorgaande blogs gaf ik praktische tips over het zelf ontwerpen van een samenhangende blended training, het ontwikkelen van e-learning, het kiezen van de geschikte technologieën en het begeleiden van de deelnemers bij het online leren. In dit afsluitende blog een samenvatting.

Ontwerpen

Kijk nog eens kritisch naar de doelen van je training en formuleer op basis ervan vaardigheidsdoelen en kenniscomponenten die nodig zijn om de vaardigheidsdoelen te realiseren. Stel voor elk doel en kenniscomponent een werkvorm vast en bepaal of je die werkvorm offline of online wilt inzetten. Laat de offline en online werkvormen naadloos op elkaar aansluiten door de resultaten van de face-to-face bijeenkomsten te gebruiken bij de online werkvormen en omgekeerd. Plan de samenwerking tussen de deelnemers en de begeleiding/feedback die ze van de trainer krijgen. Zoek naar mogelijkheden om in te kunnen spelen op individuele leerbehoeften aan de hand van online leerresultaten.

Ontwikkelen

E-learning modules kun je zelf ontwikkelen met behulp van de vele auteurstools die er op de markt zijn. Omdat het ontwikkelen van e-learning veel tijd kost en de programma’s vaak niet kosteloos zijn, kiezen veel trainers ervoor op het ontwikkelen uit te besteden.Bij het ontwikkelen van e-learning zijn inhoud, structuur, interactie, motivatie en vormgeving de belangrijkste aandachtspunten.

De inhoud is altijd en uitsluitend gericht op de leerdoelen die je in het ontwerp hebt geformuleerd. Online informatie wordt gescand, niet echt gelezen. Dus geen lappen tekst. En houd als het kan de informatie vrij algemeen, niet te specifiek, zodat je de inhoud niet telkens hoeft aan te passen.

Breng structuur aan door de inhoud op te splitsen in kleinere delen. Bijvoorbeeld door een soort van hoofdstuk-structuur aan te brengen. Daardoor verklein je de complexiteit. De deelnemer moet door de structuur geholpen worden, weten waar hij is en wat hij nog moet doen.

Zorg voor interactie door niet alles meteen voor te schotelen. Laat de deelnemer maar klikken, ontdekken, fouten maken. Geef de deelnemer de vrijheid om zoveel mogelijk zijn eigen leerstijl te volgen.

De motivatie van de deelnemer kun je vasthouden door elementen in de e-learning te bouwen waardoor hij kan scoren, zich meten met zichzelf en anderen. Werk met aan de praktijk gerelateerde opdrachten met directe feedback en resultaten. Sluit aan bij de beleving van de deelnemers en spreek hun taal! Werk met herkenbare voorbeelden uit hun dagelijkse praktijk.

Durf qua vormgeving te kiezen voor eenvoud en wees consistent in structuur, woordgebruik, navigatie, kleurgebruik, knopgebruik, lay-out en vormgeving.

Technologie

Grofweg kun je ICT op de volgende manieren inzetten voor het blended maken van je training:

  • Beheren van de leeractiviteiten;
  • Zelf produceren van e-learning;
  • Ondersteunen van het studeren;
  • Bevorderen van samenwerkend leren.

Voor het beheren van leeractiviteiten zoals het toegankelijk maken van de e-learning, inschrijven van deelnemers, bijeenkomsten plannen, opdrachten uitzetten en leerresultaten bijhouden, is een Leer Management Systeem (LMS) nodig. Je kunt de e-learning ook toegankelijk maken op bijvoorbeeld je eigen website, maar dan mis je de andere functionaliteiten van het LMS.

Om zelf e-learning te ontwikkelen zijn er genoeg zogenoemde auteurstools op de markt. Softwareprogramma’s waarin je e-learning kunt ontwikkelen en op het internet publiceren, al dan niet in een L(C)MS. Een e-learningmodule die ontwikkeld is in het ene programma kan vaak niet worden aangepast in een ander auteurstool. Voorbeelden van auteurstools zijn, Moodle, Articulate, Lectora, Dreamweaver en Captivate.

In een e-portfolio kan de deelnemer online zijn vorderingen en reflecties bijhouden. Een virtual classroom is een online conferentieomgeving, waarin de trainer een presentatie of lezing geeft die door de deelnemers tegelijkertijd kan worden gevolgd. In serious games worden deelnemers uitgedaagd in een levensechte, nagebootste praktijkomgeving, een geprogrammeerde rol te spelen. Dergelijke e-learningtools helpen de deelnemer bij het studeren.

Om deelnemers te laten samenwerken/samen leren, kun je op sociale media (LinkedIn, Facebook) specifieke discussiegroepen aanmaken. Binnen die groepen kun je dan een discussie met je deelnemers opzetten en hen bijvoorbeeld opgedane kennis in een blog laten plaatsen, waarop anderen weer kunnen reageren.

Begeleiden

De klassieke vaardigheden als plannen, programmeren, coachen en feedback geven, blijven voor een trainer in een blended leertraject net zo belangrijk als altijd. De manier waarop die in een digitale omgeving vorm krijgen verschilt uiteraard met je aanpak bij een face-to-face bijeenkomst. Het proces dat een online lerende doorloopt kan opgedeeld worden in 5 stappen:

toegang en motivatie

Basisvoorwaarden om online te kunnen leren is individuele toegang tot de elektronische leeromgeving (ELO) en de vaardigheid om de functies van de ELO ten volle te kunnen benutten. Hierbij is in het begin hulp en begeleiding nodig van de trainer. Bijvoorbeeld door een heldere instructie en uitleg over die functies. Motiveer de deelnemers door opdrachtjes om de online omgeving te verkennen.

socialisatie

Individuele deelnemers zoeken contact met andere deelnemers waarmee ze in interactie kunnen gaan. Als trainer heb je hier een voorbeeldfunctie. Zorg voor een zekere gerichtheid van de interactie en maak (procedure)afspraken.

informatie uitwisselen

Nu gaan de deelnemers inhoudelijke informatie met elkaar uitwisselen. Er ontstaat een vorm van samenwerking om iedereen de leerdoelen te laten halen. De rol van de trainer is het faciliteren en het gebruik van verschillende leermaterialen ondersteunen en aanmoedigen.

kennisconstructie

In deze stap kun je als trainer beginnen met het opstarten van groepsdiscussies. Je kunt je meer richten op werkvormen die samenwerkend leren bevorderen. Deelnemers worden steeds actiever en zijn meer bereid om elkaars vragen te beantwoorden en samen nieuwe inzichten te ontwikkelen. De taken van de trainer concentreren zich op groepsvorming.

ontwikkeling

In deze laatste stap nemen de deelnemers steeds meer verantwoording voor hun eigen leerproces. Ze zoeken naar de voordelen die de online leeromgeving hen kan bieden bij het realiseren van hun leerdoelen. Daarbij hebben ze steeds minder behoefte aan ondersteuning door de trainer.

Hulp nodig?

In een serie van blogs over hoe een bestaande training kunt omvormen naar een blended leertraject, hoop ik trainers meer inzicht te hebben gegeven de belangrijkste aandachtspunten. Veel zaken kun je als trainer waarschijnlijk zelf. Maar ik kan me voorstellen dat je voor bepaalde delen professionele hulp en/of advies kunt gebruiken. In dat geval wil ik je graag helpen. Laat een bericht achter op mijn website of mail info@staropleidingentraining.nl . Je mag me ook altijd bellen op 06-20141103.